Een standaardglas wijn is in Nederland de maat waarmee we alcoholconsumptie uitdrukken. Het bevat 10 gram pure alcohol, ongeacht het type drank. Bij wijn betekent dit dat de hoeveelheid drank in het glas afhangt van het alcoholpercentage. Hoe sterker de wijn, hoe kleiner het glas om op 10 gram te blijven.
Hoeveel wijn is 10 gram alcohol?
De hoeveelheid alcohol in een glas wordt berekend met een eenvoudige formule:
Gram alcohol = Volume in liter × Alcoholpercentage × 0,8
Hierin staat 0,8 voor de dichtheid van ethanol (0,8 gram per milliliter).
Praktische voorbeelden:
- Witte wijn van 12% → ongeveer 100 ml = 10 gram alcohol
- Rode wijn van 14,5% → ongeveer 86 ml = 10 gram alcohol
Hoeveel wijn voor één standaardglas?
| Alcoholpercentage | Hoeveelheid wijn voor 10 gram alcohol |
|---|---|
| 9% | 139 ml |
| 10% | 125 ml |
| 11% | 114 ml |
| 12% | 104 ml |
| 13% | 96 ml |
| 14% | 89 ml |
| 14,5% | 86 ml |
| 15% | 83 ml |
Verschil tussen rode en witte wijn
Het alcoholpercentage vormt meestal het belangrijkste verschil:
- Witte wijn: doorgaans tussen 9% en 13%, met 11-12% als meest voorkomend
- Rode wijn: doorgaans tussen 12% en 15%, met 13-14% als meest voorkomend
Let op: dit zijn algemene trends. Er bestaan lichte rode wijnen onder de 12% en krachtige witte wijnen ruim boven de 13%.
Daardoor bevat een standaard restaurantglas rode wijn vaak meer dan 10 gram alcohol, zelfs als de hoeveelheid in milliliters gelijk is aan die van witte wijn.
Hoe gaat de horeca om met standaardglazen?
In de horeca wordt zelden precies op 10 gram alcohol geschonken:
- Standaard inschenkhoeveelheid in Nederland: vaak 100-125 ml
- Proefglaasjes bij wijnarrangementen: meestal 60-75 ml
- Geen wettelijke verplichting: horecahoeveelheden kunnen sterk variëren
Gevolg: bij witte wijn van 12% blijft 100 ml redelijk in de buurt van één standaardglas, maar bij rode wijn van 14% bevat diezelfde hoeveelheid al 11,2 gram alcohol – ruim boven de norm.
Waarom precies 10 gram?
De norm van 10 gram pure alcohol per standaardglas is een communicatietool die is vastgelegd in het Nationaal Preventieakkoord. Deze wordt gebruikt door het RIVM, Trimbos-instituut en Voedingscentrum om:
- Vergelijking tussen verschillende alcoholische dranken mogelijk te maken;
- Gezondheidsrichtlijnen helder te communiceren;
- Aansluiting te zoeken bij internationale standaarden.
Internationale vergelijking:
- Nederland/België/Australië: 10 gram
- Duitsland/Frankrijk: 10-12 gram
- Verenigd Koninkrijk: 8 gram
- Verenigde Staten: 14 gram
- Japan: 19,75 gram
Hoeveel alcohol is medisch verantwoord?
Volgens de Nederlandse Gezondheidsraad en het Voedingscentrum luidt het advies:
“Drink geen alcohol, of in ieder geval niet meer dan één standaardglas per dag, voor zowel mannen als vrouwen. Minder is altijd beter.”
Praktische richtlijnen:
- Maximaal 10 gram alcohol per dag
- Bij voorkeur 2 alcoholvrije dagen per week
- Geen inhaaleffect: 7 glazen op één avond is niet hetzelfde als 1 glas per dag gedurende een week
Voor wijn betekent dit:
- 1 glas witte wijn van ongeveer 12% per dag
- 1 klein glas rode wijn van ongeveer 14% per dag
Kernboodschap
Het concept van een standaardglas draait om de hoeveelheid alcohol, niet om de grootte van het glas. Bij zwaardere wijnen kan een royaal ingeschonken horecaglas al ruim boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zitten. Wees daarom bewust van zowel het alcoholpercentage als de hoeveelheid die wordt ingeschonken.