Wijn bevat microplastics. Maar waar ze vandaan komen, is niet wat je denkt..
De vraag is inmiddels niet óf microplastics in wijn zitten, maar waar in de keten ze ontstaan – en wie daar verantwoordelijkheid voor neemt. Want micro- en nanoplastics stapelen zich aantoonbaar op in het menselijk lichaam. De langetermijneffecten zijn nog niet volledig in kaart gebracht, maar recente studies maken duidelijk dat wegkijken geen serieuze optie meer is.
Microplastics zijn deeltjes kleiner dan vijf millimeter; nanoplastics zijn nog kleiner en kunnen biologische barrières passeren. Juist die laatste categorie baart zorgen, omdat ze zich kunnen ophopen in menselijk weefsel en andere stoffen met zich mee kunnen dragen. Meten blijft technisch lastig en cijfers verschillen per methode, maar de contouren van het probleem worden steeds scherper.
Waar komen microplastics vandaan?
De vervuiling begint al in de wijngaard. Duits onderzoek (Klaus et al., 2024) vond gemiddeld 4200 microplasticdeeltjes per kilo grond in de Mosel en Saar. De hele wijnketen blijkt op meerdere plekken gevoelig, zichtbaar en onzichtbaar: mulchfolie, druppelirrigatie, plastic clips en netten, maar ook compost en rioolslib. Wat in de bodem zit, verdwijnt helaas niet vanzelf.
In de kelder spelen andere factoren. Klaringsmiddelen zoals PVPP – vooral gebruikt bij witte wijn en rosé – gedragen zich als microplastic, hoewel ze technisch niet zo geclassificeerd zijn. Ook filters, pompen en leidingen bestaan deels uit kunststoffen die microplastics kunnen afgeven. Ze zijn toegestaan en functioneel; ze kunnen bijdragen aan extra microplasticbelasting. Harde cijfers ontbreken nog, en precies dat is een probleem.
Kurk of dop? De verkeerde vraag
Verpakking krijgt vaak alle schuld, maar verdient nuance. Frans onderzoek van Chaïb et al. (2025) liet zien dat frisdranken in glazen flessen soms extreem hoog scoren. Dat komt door slijtage van lak op metalen doppen. Wijn vormt hierop een uitzondering. Glazen flessen met natuurkurk laten juist lage waarden zien. Kurk lijkt zelfs een beschermend effect te hebben.
Moderne schroefdoppen en synthetische sluitingen komen op vergelijkbare microplasticniveaus uit. Het probleem zit minder in kurk-of-dop dan in hygiëne en ontwerp.
Hoeveel zit er nu eigenlijk in je glas?
Een standaard glas wijn (150 ml) uit een glazen fles met natuurkurk bevat ongeveer 0,8 microplasticdeeltjes – vergelijkbaar met flessenwater en aanzienlijk lager dan cola, bier of limonade in glas (vaak 10-15 deeltjes per glas). Dat verschil komt doordat verf op metalen kroonkurken veel microplastics afgeeft; natuurkurk lijkt juist beschermend te werken.
Wijn scoort relatief laag, zeker vergeleken met voedsel: een portie vis of een theelepel zout kan honderden tot duizenden deeltjes bevatten. Van de geschatte 39.000-52.000 microplasticdeeltjes die we jaarlijks binnenkrijgen via eten en drinken, vormt wijn een verwaarloosbare fractie.
Wat doet dit met ons lichaam?
Gezondheidsonderzoek laat zien dat microplastics overal in het lichaam terechtkomen: in bloedvaten, darmweefsel en zelfs hersenen. Associaties met hart- en vaatziekten, verstoring van het darmmicrobioom en neurologische kwetsbaarheid worden steeds serieuzer genomen. Geen sluitend causaal bewijs, wel signalen die moeilijk te negeren zijn. Wetenschappers pleiten voor het voorzorgsbeginsel: beperk blootstelling waar mogelijk.
Wat nu?
De conclusie is ongemakkelijk, maar helder. De grootste winst zit niet in symbooldiscussies over sluitingen, maar in het kritisch bekijken van de hele productieketen. Van wijngaard tot bottellijn. Transparantie, meten en bewuste keuzes maken het verschil – voor producent en consument.
Kies glazen flessen met natuurkurk en spoel de flessenhals af voordat je inschenkt. Dat verwijdert eventuele lak- of stofdeeltjes. Vervang ook plastic snijplanken en keukengerei door hout of roestvrij staal: dat scheelt tientallen, zo niet honderden deeltjes per maaltijd.
Dit is geen alarmbel. Dit is een uitnodiging om scherper te kijken.
→ Lees het volledige artikel: Microplastics in wijn: wat je moet weten
In dit artikel analyseer ik de cijfers, bespreek ik de belangrijkste studies, ontkracht ik hardnekkige claims en laat ik zien waar producenten én consumenten vandaag al verschil kunnen maken.
Gerelateerde onderwerpen
- Microplastics in wijn: wat je moet weten
- Wat zijn die rode kristallen aan de kurk van je wijnfles?
- Zo wordt een wijnkurk gemaakt
Bijgewerkt op 28 april 2026