Resveratrol is een plantaardige stof uit de groep polyfenolen. Ze komt onder meer voor in druivenschillen en daardoor ook in rode wijn. Onderzoekers bestuderen resveratrol al jaren vanwege mogelijke gezondheidseffecten, maar veel claims gaan verder dan het wetenschappelijke bewijs.
Resveratrol is een fytoalexine: een stof die de wijnstok onder meer aanmaakt als reactie op stress, UV-licht en aantasting door schimmels. Niet alleen het druivenras beïnvloedt de hoeveelheid. Ook jaargang, klimaat, wijngaardomstandigheden en vinificatie spelen een belangrijke rol.
Rode wijn bevat doorgaans meer resveratrol dan witte wijn, omdat de stof vooral in de druivenschil zit. Bij rode vinificatie houden wijnmakers de schillen langer in contact met de most. Een wetenschappelijke review over resveratrol, wijnbereiding en gezondheid benadrukt bovendien dat druivenras, teeltomstandigheden en vinificatie de uiteindelijke hoeveelheid in wijn beïnvloeden.
Onderzoek laat bij Pinot Noir geregeld relatief hoge concentraties zien. Ook Syrah kan hoog scoren, maar niet iedere Syrah bevat daarom meer resveratrol dan andere rode wijnen.
De verschillen zijn groot. Onderzoek naar rode wijn vond waarden van vrijwel niets tot meer dan 14 milligram trans-resveratrol per liter. Een gemiddeld glas wijn levert daardoor slechts een fractie van de hoeveelheden uit voedingssupplementen of experimenteel onderzoek.
Resveratrol kreeg vooral bekendheid door onderzoek naar antioxidanten, ontstekingsprocessen, hart- en vaatziekten en veroudering. Ook in onderzoek naar wijn en cholesterol duikt de stof geregeld op. Veel positieve bevindingen komen echter uit laboratoriumonderzoek en dierstudies.
Tijdens de coronapandemie kreeg de polyfenol opnieuw veel aandacht. Onderzoekers van het UMCG onderzochten onder meer de mogelijke relatie tussen overgewicht, leptine, ontstekingsreacties en ernstige COVID-19. Gronings laboratoriumonderzoek liet ook zien dat resveratrol de replicatie van SARS-CoV-2 in gekweekte cellen kon remmen.
Dat was geen bewijs dat resveratrol COVID kon behandelen. Cellen in een laboratorium zijn geen patiënten. Latere klinische studies waren klein en leverden geen overtuigend bewijs dat resveratrol ziekenhuisopnames voorkomt of COVID aantoonbaar verbetert.
De stof is wel als voedingssupplement verkrijgbaar, vaak als trans-resveratrol. Dat maakt het nog geen geneesmiddel. Ook de aanwezigheid van resveratrol in rode wijn is geen argument om wijn als gezonde bron van de stof te beschouwen: de hoeveelheid is klein en alcohol brengt eigen gezondheidsrisico’s mee.
« Terug naar begrippen