Elk jaar, op de derde donderdag van november, is het zover. Miljoenen flessen die al twee weken in magazijnen, wijnwinkels en restaurantkelders wachten, mogen eindelijk worden geopend. Restaurants in Tokio, Londen, São Paulo en Velp hangen hetzelfde bordje op. Mensen die twee keer per jaar wijn drinken, hebben opeens een mening.
‘Le Beaujolais Nouveau est arrivé.’
Cashflow als wijntraditie
De Beaujolais ligt tussen Mâcon en Lyon, in een regio die al wijn maakt sinds de Romeinen. In de 19de eeuw ontwikkelden lokale handelaren de gewoonte de nieuwste oogst zo snel mogelijk te verkopen. David Bird noemde het in zijn boek ‘Understanding Wine Technology’ de natte droom van iedere accountant: wijn gemaakt, gebotteld en verkocht binnen een paar weken. Maximale impact op de cashflow.
Die gewoonte kreeg op 8 september 1951 officiële status via een Frans overheidsbesluit. De oorspronkelijke releasedatum was 15 november. In 1985 schoof de overheid hem op naar de derde donderdag van november. De reden: 15 november viel te dicht op de 11de van de 11de, het traditionele begin van het carnavalsseizoen in de katholieke streken van Frankrijk, België en Nederland. Een vaste donderdag geeft bovendien de hele wereld dezelfde aftrap.
Ter vergelijking: dit heeft niets te maken met de En Primeur-wijnen uit de Bordeaux, waar men jonge wijnen verkoopt die pas twee of drie jaar later worden vrijgegeven. Dat systeem verkeert overigens in zwaar weer. De Beaujolais Nouveau werkt op het tegenovergestelde principe. Je koopt hem, je drinkt hem. Klaar.
Wat macération carbonique doet
De productiemethode onderscheidt de Beaujolais Nouveau van vrijwel elke andere rode wijn. Hele druiventrossen gaan in een afgesloten tank gevuld met koolstofdioxide. Zuurstof is vanaf het begin uitgesloten.
In elke druif afzonderlijk begint de vergisting via enzymen in de druifcellen, dus buiten de gist om. De enzymen breken de suikers af en zetten ze om in alcohol. De temperatuur stijgt tot tussen de 30 en 35 °C. Na vijf tot vijftien dagen levert dit proces ongeveer 3% alcohol op. Het sap wordt afgetapt, de schillen geperst, en daarna neemt de gewone gisting met inheemse gisten het over.
Het resultaat is een wijn met een lichte body, levendig rood fruit en zachte tannine. Kers, aardbei, framboos. Soms een vleugje banaan, veroorzaakt door isoamylacetaat, een verbinding die direct ontstaat tijdens de macération carbonique. Serveer hem op zo’n 12-14 °C. De frisheid komt dan het beste tot zijn recht.
Ik heb ooit drie- en vierjarige Beaujolais Nouveau van Domaine des Nugues gedronken. Nog steeds fris, nog steeds fruitig. De ‘drink hem meteen’-regel is een richtlijn, geen wet.
De Beaujolais Nouveau wordt exclusief gemaakt van de Gamay Noir à Jus Blanc. Een blauwe druif met wit sap, wat bijdraagt aan de lichte kleur en het frisse karakter van de wijn.
Georges Duboeuf en het gewicht van een goed idee
Georges Duboeuf, die in 2020 overleed, is de man die de Beaujolais Nouveau tot een wereldwijd evenement maakte. Hij zag het commerciële potentieel al in de jaren zestig en bouwde een marketingmachine rond de jaarlijkse release. Races naar Parijs. Vliegtuigen. Olifanten, op zijn minst één keer.
Paul Bocuse noemde hem de Koning van de Beaujolais. Dat was terecht.
De kritiek volgde onvermijdelijk. Hoge volumes, wisselende kwaliteit, beschuldigingen van overcommercialisering. Het ‘fastfood van de wijn’-label. In de jaren 2000 liepen de verkopen terug, zeker in Nederland, en de Beaujolais als geheel sleepte een reputatie mee die hij nog altijd probeert af te schudden.
Duboeufs nalatenschap is gecompliceerd op de manier waarop alle grote commerciële successen gecompliceerd zijn. Hij bouwde de markt op, de markt vroeg om volume, de wijnmakers roken het grote geld en vergaten de rest van de Beaujolais. Het imago betaalde de prijs. Toch is het fundament dat hij legde precies waar de huidige generatie op voortbouwt.
Een bezoek aan wijnthemapark Hameau Duboeuf in Romanèche-Thorins is het omrijden waard: boetiek, restaurant, museum en informatiecentrum over Duboeuf, de Beaujolais en de Bourgogne.
De generatie die het serieus nam
De heropleving van de Beaujolais Nouveau is reëel. Jonge wijnmakers passen dezelfde zorgvuldigheid toe op een primeurwijn als anderen op hun grands crus. Betere wijnbouw, duurzamer, efficiënter en met meer respect voor het terroir. Lagere opbrengsten. Nauwkeurigere maceratietijden. De bananentoon, ooit dominant en karikaturaal, is teruggedrongen ten gunste van schoner en frisser fruit.
Professor Fabrizio Bucella omschreef de Beaujolais Nouveau in 2012 als ‘een witte wijn vermomd als rode wijn’. Die formulering klopt nog steeds. De wijn bezet een categorie op zichzelf: rood van kleur en druif, wit van frisheid en toegankelijkheid. Wie ophoudt te verwachten dat hij zich gedraagt als een Côte de Nuits, ontdekt een wijn die aanzienlijk interessanter is dan zijn reputatie.
Op tafel
De Beaujolais Nouveau is een van de meest veelzijdige spijswijnen die er bestaat. De combinatie van lage tannine, heldere zuren en rood fruit werkt over een opvallend breed spectrum aan gerechten.
Aperitief en snacks
- Hollandse tapas, Brabantse worstenbroodjes, knakworst in bladerdeeg
- Frituur: bitterballen, kaaskroketten, kipnuggets
- Paté: wildpaté, Ardennerpaté, cranberrypaté, roompaté
- Kaas: La Paillasse du Beaujolais, tomme de Beaufort, Bleu de Gex, Brillat-Savarin, délice de Bourgogne, jonge Comté, brie, camembert, Port Salut en vrijwel alle jonge geitenkazen
Gerechten
- Oeufs en meurette, escargots bourguignons, jambon persillé, mini-hamburger met cheddar, salade met kip en perzik
- Gevogelte-ragout, boeuf stroganoff, blanquette de veau, ragù bolognese, coq au vin
- Fish & chips met saus tartare, rundercarpaccio, steak tartare, rundvleesempanadas
- Boerenkoolstamppot met rookworst, varkensschnitzel met friet, spareribs, boeuf bourguignon, zuurkoolschotel met appel, gehakt en kaas, paella met kip en vis
- Gebakken eendenlever met appel, varkenshaas in roomsaus, konijn met champignonroomsaus, runderbraadworst met zachte mosterdsaus, andouillette
- Gebakken snoekbaars, tarbot met asperges en morieljes, kabeljauw met pesto en tomaat, visfilet met Marokkaanse saus
Lichtere gerechten met weinig zoet en beperkte zuren geven het beste resultaat.
De film die niemand kent
‘Le Beaujolais Nouveau est arrivé’ is een Franse komedie uit 1978, geregisseerd door Jean-Luc Voulfow, naar de gelijknamige roman van René Fallet. Camadule wordt door zijn vrienden gevraagd een aantal vaten Beaujolais te kopen van een oude gravin bij wie hij in de gunst staat. Hij gaat akkoord op voorwaarde dat al zijn kosten worden vergoed. Na diverse avonturen en wendingen keert hij terug naar Parijs met een vrachtwagen vol flessen wijn.
Te vinden op diverse platforms. Een avond waard als je Frans verstaat.
Niet de enige
De Beaujolais is de bekendste primeurregio, maar zeker niet de enige. Op de website van de INAO staan 16 AOC- en 67 IGP-wijnen die volgens hun cahier des charges een primeurwijn op de markt mogen brengen. Wit, rosé en rood. De Beaujolais Nouveau is simpelweg de wijn die de marketing het best heeft begrepen.
Muziek
Op Spotify heb ik de playlist CRU du BEAUJOLAIS gemaakt: 63 nummers die op de een of andere manier met de Beaujolais verbonden zijn. De playlist opent met ‘Gwin Beaujolais’ van Bois y Castell, een Welshe band uit Swansea. Dat is geen toeval: Swansea viert Beaujolais Day serieuzer dan de meeste Franse steden.
Ook in Nederland groeit de traditie weer. Wijnkoperij Meijrink in Velp opende twee jaar geleden om middernacht zijn deuren, met de wethouder van Rheden als gast. Een jaar later organiseerde restaurant De Watermolen in Velp een volwaardige Beaujolais-avond, met als klapstuk een fles Nouveau die op een kruiwagen werd binnengereden.
Maar terug naar Bois y Castell. ‘Gwin Beaujolais’ eindigt met een regel die voor zichzelf spreekt.
Cusanwn bob deigryn o’th win Beaujolais! Ik zou elke druppel van jouw Beaujolais-wijn kussen.
Zet hem op als je de fles opent.
Veelgestelde vragen
Van welke druif is Beaujolais Nouveau gemaakt?
Uitsluitend van de Gamay Noir à Jus Blanc, kortweg Gamay. Een blauwe druif met wit sap, wat bijdraagt aan de lichte kleur en het frisse karakter van de wijn.
Hoe koud moet ik Beaujolais Nouveau drinken?
Rond de 12-14 °C. Dat is koeler dan de meeste rode wijnen, maar bij deze wijn versterkt een lichte koeling de frisheid en het rode fruit. Een halfuur in de koelkast volstaat.
Kan ik de wijn lang bewaren of moet ik hem snel drinken?
Het advies is hem binnen een jaar te drinken, maar dat is een richtlijn. Ik heb drie- en vierjarige Beaujolais Nouveau gedronken die nog uitstekend waren. Bewaar hem koel en donker als je hem wilt laten liggen.
Combineert Beaujolais Nouveau met wild?
Met licht wild werkt hij goed: fazant, konijn, wilde eend. Zwaar wild zoals ree of everzwijn vraagt om meer body en structuur dan de Beaujolais Nouveau biedt. Kies daarvoor een oudere Beaujolais-cru of een andere rode wijn met meer tannine.
Wat is het verschil tussen Beaujolais Nouveau en gewone Beaujolais?
Beaujolais Nouveau is een primeurwijn: gemaakt, gebotteld en verkocht in hetzelfde jaar als de oogst. Gewone Beaujolais en de Beaujolais-crus rijpen langer en hebben meer diepgang. De Nouveau is bewust licht en direct drinkbaar gehouden.
Waarom smaakt Beaujolais Nouveau soms naar banaan?
Dat komt door isoamylacetaat, een verbinding die ontstaat tijdens de macération carbonique. Bij oudere productiemethoden was die toon dominant. Moderne wijnmakers sturen er bewust op bij lagere temperaturen en kortere maceratietijden, waardoor de bananentoon op de achtergrond blijft en schoner rood fruit vooropstaat.
Is Beaujolais Nouveau altijd rood?
Overwegend wel, maar er bestaat ook een witte en rosévariant. De INAO staat primeurwijnen toe voor meerdere kleurcategorieën binnen de appellatie. De rode versie domineert de markt volledig, maar de witte Beaujolais Nouveau van de Chardonnay-druif is een interessante ontdekking voor wie hem tegenkomt.
Gerelateerde onderwerpen
Bijgewerkt op 13 juni 2026