Juridische stand gecontroleerd op 21 november 2026. Nationale toelatingen van gewasbeschermingsmiddelen kunnen tussentijds wijzigen.
Biologische wijn in één minuut
De regels voor biologische wijn gaan verder dan de teelt van druiven. Ook in de wijnkelder gelden Europese voorschriften. Het groene EU-logo zegt iets over de gecontroleerde productieketen, maar betekent niet dat er niets mag worden toegevoegd.
- Wijngaard: geen kunstmest of chemisch-synthetische herbiciden; bepaalde bestrijdingsmiddelen zijn toegestaan onder voorwaarden.
- Koper: de EU staat bepaalde koperverbindingen toe tot maximaal 28 kg metallisch koper per hectare over zeven jaar. Nederland staat volgens Skal koperhoudende gewasbeschermingsmiddelen niet toe. In Frankrijk gelden daarnaast productgebonden beperkingen.
- Kelder: niet iedere techniek of hulpstof is toegestaan. Sommige dierlijke klaringsmiddelen mogen wel. Biologisch is niet automatisch vegan; lees ook wanneer een wijn vegan is.
- Biodynamisch: is geen apart EU-biokeurmerk. Private certificeringen zoals Demeter stellen aanvullende eisen; biodynamisch en vegan zijn niet hetzelfde.
- Sulfiet: ook biologische wijn kan toegevoegd en natuurlijk gevormd sulfiet bevatten; de toegestane maxima zijn vaak lager.
- Etiket: het biokeurmerk, de ingrediëntenlijst en eventuele allergenenvermeldingen volgen verschillende voorschriften.
Dit overzicht geeft de belangrijkste regels en verwijst naar officiële bronnen. Bij juridisch gebruik zijn steeds de actuele geconsolideerde wet en de vergunning van het concrete product leidend. Biologische wijn is bovendien niet hetzelfde als natuurwijn, waarvoor geen vergelijkbare algemene Europese productieregeling bestaat.
Biologisch, biodynamisch en vegan: wat is het verschil?
Deze drie begrippen worden bij wijn vaak op één hoop gegooid, maar ze beantwoorden verschillende vragen. Biologische wijn valt onder Europese wetgeving voor de teelt van druiven én de bereiding van wijn. Het EU-biologo is een officieel, gecontroleerd keurmerk.
Biodynamische wijnbouw is een aanvullende benadering die teruggaat op de landbouwlezingen van Rudolf Steiner in 1924. Naast aandacht voor bodemvruchtbaarheid en het wijngoed als samenhangend geheel worden specifieke preparaten toegepast. In die traditie spelen ook opvattingen over kosmische ritmen een rol; dat zijn uitgangspunten van de biodynamische leer, geen voorschriften uit de Europese biologische wijnwetgeving. Demeter en Biodyvin zijn private certificeringen met aanvullende eisen. De Demeter-normen vereisen ook een basis in erkende biologische certificering. Er bestaat geen afzonderlijk EU-biologo voor biodynamische wijn.
Vegan wijn wordt beoordeeld op het vermijden van dierlijke producten bij de bereiding. Dat staat los van de vraag of wijn biologisch of biodynamisch is gecertificeerd. Biologische wijn mag onder voorwaarden dierlijke klaringsmiddelen bevatten in het productieproces. In de biodynamische landbouw komen bovendien preparaten voor waarin dierlijke materialen worden gebruikt. Of een concrete wijn als vegan wordt aanvaard, hangt af van het gebruikte productieproces en de criteria van de betreffende veganstandaard. Andersom kan een vegan wijn ook gangbaar geproduceerd zijn.
Natuurwijn is weer iets anders: daarvoor bestaat geen algemene Europese wettelijke productiecategorie zoals voor biologische wijn. De historische en levensbeschouwelijke achtergrond van biodynamische landbouw, inclusief de ideeën van Steiner, wordt uitgebreider behandeld in Natuurwijn – wijn zonder toevoegingen. Lees voor de verhouding tot dierlijke hulpstoffen ook Vegan wijn: wie bepaalt waar de grens ligt?.
De regels voor biologische wijn staan in meerdere Europese verordeningen. Verordening (EU) 2018/848 vormt de basis, aangevuld met lijsten van toegelaten middelen, algemene wijnwetgeving, nationale producttoelatingen en soms appellatieregels. Hieronder staan de belangrijkste bepalingen, hun samenhang en de plaatsen waar de actuele tekst te vinden is.
Waar de regels voor biologische wijn staan
| Verordening | Wat erin staat | Link |
|---|---|---|
| (EU) 2018/848 | De basisverordening. Bijlage II, deel I: teeltregels. Bijlage II, deel VI: de kelderregels voor wijn. | EUR-Lex |
| Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/405 | Herschrijft delen van bijlage II, deel VI. Staat volledig ontalcoholiseerde biologische wijn toe. Geldt sinds 18 maart 2025. | EUR-Lex |
| Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1165 | De lijsten met toegelaten stoffen. Bijlage I: gewasbescherming. Bijlage V, deel D: hulpstoffen en sulfietmaxima voor wijn. | EUR-Lex |
| Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 | De algemene oenologische praktijken voor alle wijn, biologisch of niet. Deel VI verwijst ernaar. | EUR-Lex |
| Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1981 | De Europese toelating van koper, met de grens van 28 kilo per hectare over zeven jaar. | EUR-Lex |
De oorspronkelijke tekst van 2018/848 verwees naar oudere wijnverordeningen 606/2009 en 607/2009. Die zijn vervangen door 2019/934 en 2019/33; wijzigingsverordening 2025/405 heeft de verwijzingen in de biologische wijnregels geactualiseerd.
Drie juridische niveaus
- Biologische EU-regels: welke methoden en hulpstoffen zijn verenigbaar met biologische certificering? De belangrijkste bepalingen staan in 2018/848 en 2021/1165.
- Algemene wijn- en gewasbeschermingsregels: wat is überhaupt toegestaan? Niet alles wat in gewone wijn mag, mag in biologische wijn.
- Nationale toelatingen: een EU-goedkeuring van een werkzame stof is niet hetzelfde als toelating van een commercieel gewasbeschermingsmiddel in Nederland of Frankrijk.
Twee aanvullende ontwikkelingen: Verordening (EU) 2025/1489 verlengde de EU-goedkeuring van koperverbindingen tot 30 juni 2029. Verordening (EU) 2026/840 wijzigde maximumresidugehalten voor koperverbindingen op bepaalde landbouwproducten. Een residulimiet op druiven is iets anders dan een toepassingslimiet per hectare.
In de wijngaard
Voor de teelt gelden de algemene regels voor biologische plantaardige productie uit bijlage II, deel I van 2018/848. Voor de wijnbouwer komen ze hierop neer:
- Geen kunstmest of chemisch-synthetische herbiciden. Voor gewasbescherming geldt een beperkte Europese lijst met toegelaten stoffen én de nationale toelating van het gebruikte product.
- Geen genetisch gemodificeerde organismen.
- Alleen gewasbeschermingsmiddelen die op de lijst van bijlage I bij 2021/1165 staan, zoals koper, zwavel, kaliumbicarbonaat en een aantal plantenextracten en micro-organismen.
- Koperverbindingen: maximaal 28 kg metallisch koper per hectare over zeven jaar (gemiddeld 4 kg per jaar, niet noodzakelijk een jaarlijks vrij besteedbaar budget). De EU-goedkeuring van deze werkzame stoffen loopt volgens Verordening 2025/1489 tot 30 juni 2029. Nationale vergunningen en productetiketten kunnen strenger zijn.
- Omschakeling: bij meerjarige gewassen zoals de wijnstok duurt die drie jaar. Pas daarna mogen de druiven als biologisch worden verkocht.
- Controle: de naleving wordt in beginsel minstens eenmaal per jaar geverifieerd. Na drie opeenvolgende jaren zonder relevante inbreuken én bij een laag risicoprofiel mag maximaal 24 maanden tussen fysieke inspecties ter plaatse zitten. Dat heft de jaarlijkse nalevingscontrole niet op.
Koper: Nederland en Frankrijk verschillen
Het gaat bij koper in de wijngaard om drie afzonderlijke vragen: mag de EU de werkzame stof goedkeuren, heeft het land het handelsmiddel toegelaten en wat staat er in het gebruiksvoorschrift? De Europese grens betreft kilo’s metallisch koper, niet kilo’s kopersulfaat.
| Gebied | Regel en betekenis |
|---|---|
| EU | Onder voorwaarden zijn koperverbindingen voor biologische teelt toegestaan tot 28 kg metallisch koper per hectare in zeven jaar. |
| Nederland | Volgens Skal zijn koperhoudende middelen als gewasbeschermingsmiddel niet toegelaten. Koper als sporenelement in een meststof is een andere toepassing, niet een alternatieve route om tegen schimmelziekten te spuiten. |
| Frankrijk | De algemene maximumhoeveelheid is gelijk aan de EU-grens. Bij producten met toepassingsvoorwaarde SPe 1 kan een strikt jaarlijks plafond van 4 kg koper/ha gelden. Ook andere productvoorwaarden kunnen beperkend zijn. |
Skal heeft het Nederlandse standpunt expliciet toegelicht in december 2023. Raadpleeg voor een concreet middel altijd de Ctgb-toelatingendatabank en Skal-inputlijst (bijgewerkt in oktober 2026). Een EU-vermelding maakt een middel in Nederland niet automatisch legaal.
Voor Frankrijk maakte het Institut Français de la Vigne et du Vin (IFV) in mei 2026 de gevolgen van herbeoordelingen door ANSES inzichtelijk. Toelatingen, gebruik in de wijnbouw en beperkingen verschillen per handelsmiddel; enkele besluiten waren onderwerp van voorlopige rechterlijke maatregelen. Controleer daarom ANSES E-Phy vóór gebruik. ‘Frankrijk is strenger’ is alleen precies als duidelijk is welk product of voorschrift bedoeld wordt.
Koper is bovendien niet biologisch afbreekbaar en kan zich in de bodem ophopen. De milieueffecten hangen onder meer af van bodemtype, pH en langdurige belasting. Wettelijke toelating betekent niet dat een stof ecologisch onschadelijk is; zie ook de toelichting van het IFV over koper in de wijnbouw.
In de kelder: bijlage II, deel VI
Hieronder staat een leesbare weergave van de kern van deel VI zoals gewijzigd door Verordening (EU) 2025/405. De punten volgen de nummering van de wet. Sinds maart 2025 zijn onder strikte voorwaarden technieken voor volledig gedealcoholiseerde biologische wijn mogelijk; dat is geen algemene toestemming voor gedeeltelijke alcoholcorrectie.
1. Toepassingsgebied
1.1 Voor biologische wijnbouwproducten gelden de algemene productieregels van 2018/848, plus de regels van dit deel.
1.2 De algemene Europese wijnregels uit Gedelegeerde Verordeningen 2019/934 en 2019/33 gelden ook, tenzij dit deel iets anders bepaalt. (Gewijzigd in 2025: dit verwees eerst naar 606/2009 en 607/2009.)
2. Gebruik van producten en stoffen
2.1 Wijn moet worden gemaakt van biologische grondstoffen.
2.2 Alleen de stoffen in de positieve lijst voor biologische wijn, bijlage V, deel D van 2021/1165, mogen worden gebruikt. De algemene voorwaarden van 1308/2013 en 2019/934 blijven tegelijk van toepassing. Wat bij gangbare wijn mag, is dus niet automatisch biologisch toegestaan. (Verwijzingen gewijzigd in 2025.)
Kopersulfaat in de kelder is een andere toepassing
Bij gewone wijnbereiding kan kopersulfaat onder voorwaarden worden gebruikt tegen bepaalde ongewenste zwavelverbindingen. De algemene wijnregels kennen hiervoor een maximum van 1 g/hl en doorgaans maximaal 1 mg/l resterend koper in de behandelde wijn (met categoriegebonden uitzonderingen). Zie Verordening 2024/3085.
Bij biologische wijn staat kopersulfaat niet in de positieve lijst van 2021/1165, bijlage V, deel D; kopercitraat staat daar wel in. Koper als fungicide op de wijnstok en koperhoudende hulpstoffen in de kelder zijn juridisch verschillende toepassingen.
3. Oenologische praktijken en beperkingen
3.1 Alleen de oenologische praktijken die vóór 1 augustus 2010 al werden gebruikt, zijn toegestaan, binnen de grenzen van 1308/2013 en 2019/934 en met de verboden en voorwaarden van de punten 3.2 tot en met 3.4.
3.2 Verboden zijn:
- a) gedeeltelijke concentratie door afkoeling (cryo-extractie);
- b) verwijdering van zwaveldioxide door fysische procedés;
- c) wijnsteenstabilisatie door elektrodialyse;
- d) gedeeltelijke ontalcoholisering (alcoholcorrectie);
- e) wijnsteenstabilisatie met kationenwisselaars.
(In 2025 zijn b tot en met e opnieuw geformuleerd met verwijzingen naar 2019/934. De inhoud bleef gelijk.)
3.3 Toegestaan onder voorwaarden:
- a) warmtebehandeling: maximaal 75 °C;
- b) centrifugeren en filtreren, met of zonder inerte filterhulpstoffen: poriën minimaal 0,2 micrometer;
- c) nieuw sinds 2025: gedeeltelijke vacuümverdamping, alleen voor ontalcoholiseerde wijn van maximaal 0,5 % vol, bij maximaal 75 °C en met filterporiën van minimaal 0,2 micrometer;
- d) nieuw sinds 2025: destillatie, onder dezelfde voorwaarden en bovendien onder vacuüm, bij maximaal 75 °C.
3.4 Nieuwe oenologische praktijken die na 1 augustus 2010 zijn ingevoerd, mogen pas in biologische wijn worden gebruikt nadat ze uitdrukkelijk in dit deel zijn opgenomen, zo nodig na een beoordeling volgens artikel 24 van 2018/848.
Toegestane hulpstoffen en sulfiet
De beslissende positieve lijst staat in bijlage V, deel D van Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1165, in de geconsolideerde versie van 1 januari 2026. Niet alle bij gangbare wijn toegelaten middelen komen daar voor. Lysozym en PVPP ontbreken bijvoorbeeld. Onderstaande opsommingen zijn leesbare selecties, geen volledige autorisatielijst.
Mag je biologische wijn klaren?
Ja. Klaren is het verwijderen van ongewenste deeltjes of bestanddelen met bijvoorbeeld eiwitten, kleimineralen of andere toegelaten middelen. Naast de algemene oenologische regels gelden extra eisen voor biologische wijn. Biologisch betekent niet ‘ongeklaard’ en ook niet automatisch ‘vegan’. Over die laatste grens gaat het artikel Vegan wijn: wie bepaalt waar de grens ligt?
| Klaringsmiddel | Biologische wijn | Aanvullende voorwaarde |
|---|---|---|
| Gelatine, vislijm, caseïne, ei-albumine | Toegestaan | Afkomstig van biologische grondstof indien beschikbaar |
| Tarwe-, erwten- en aardappeleiwit | Toegestaan | Afkomstig van biologische grondstof indien beschikbaar |
| Bentoniet, siliciumdioxide | Toegestaan | Algemene gebruiksvoorschriften blijven gelden |
| Gisteiwitextract | Toegestaan | Afkomstig van biologische grondstof indien beschikbaar |
| Chitosan uit Aspergillus niger | Toegestaan | Herkomst van het chitosan is bepalend |
| PVPP, lysozym | Niet op biologische positieve lijst | Daarom niet toegestaan bij biologische wijn |
Dierlijke eiwitten worden tijdens het klaren veelal grotendeels verwijderd. Hun gebruik blijft wel relevant voor de vraag of een wijn veganistisch genoemd kan worden. Bij residuen van ei- of melkbestanddelen kunnen daarnaast wettelijke eisen voor allergenenvermelding gelden.
Sulfiet
| Wijncategorie | Maximum biologisch | Maximum gangbaar |
|---|---|---|
| Rood | 100 mg/l | 150 mg/l |
| Wit en rosé | 150 mg/l | 200 mg/l |
| Overige wijnen | gangbaar maximum min 30 mg/l | volgens 2019/934 |
Let op: de maxima van 100 mg/l (rood) en 150 mg/l (wit/rosé) gelden bij minder dan 2 g/l restsuiker. Voor andere wijncategorieën is het maximum in beginsel 30 mg/l lager dan het overeenkomstige gangbare maximum. Het gaat om totaal zwaveldioxide in de uiteindelijke wijn, niet alleen om toegevoegd sulfiet. ‘Biologisch’ is dus niet hetzelfde als ‘sulfietvrij’.
Voorbeelden van toegelaten keldermiddelen
Geen aanvullende voorwaarde in de biologische positieve lijst betekent niet onbeperkt gebruik. De algemene oenologische regels, toegestane doelen en eventuele doseringslimieten blijven van kracht.
- Gassen: lucht, zuurstof, stikstof, koolstofdioxide
- Stukjes eikenhout
- Zuren en zouten: wijnsteenzuur, melkzuur, citroenzuur, metawijnsteenzuur, kalium-L(+)-tartraat, kaliumbicarbonaat, kaliumhydrogeentartraat, calciumcarbonaat, calciumsulfaat
- Zwavel en antioxidant: kaliumbisulfiet, kaliummetabisulfiet, L-ascorbinezuur
- Gistvoeding: diammoniumfosfaat, thiaminehydrochloride, gistautolysaat, gistcelwanden, geïnactiveerde gist
- Klaring en stabilisatie: kaliumcaseïnaten, bentoniet, siliciumdioxide, chitosan uit Aspergillus niger, mannoproteïnen uit gist, kopercitraat, kool voor oenologisch gebruik
- Overig: melkzuurbacteriën, hars van de Aleppo-den
Middelen met aanvullende biologische voorwaarden
- Biologisch als beschikbaar: gelatine, tarwe-, erwten- en aardappeleiwit, vislijm, caseïne, ovoalbumine, tannine, gisteiwitextracten, Arabische gom
- Wijngist: biologisch als die giststam beschikbaar is
- Enzymen (pectinelyasen, pectinemethylesterase, polygalacturonase, hemicellulase, cellulase): alleen voor klaring
- Argon: niet om door te borrelen
- Verse wijnmoer: alleen van biologische oorsprong
Dit is een praktische selectie. De geconsolideerde versie van bijlage V, deel D, van 2021/1165 en de gebruiksvoorwaarden van 2019/934 zijn steeds doorslaggevend. Het overzicht van TÜV Nord België uit april 2024 is uitsluitend aanvullend achtergrondmateriaal.
Certificering, controle en etikettering
Wanneer mag ‘biologisch’ op de fles?
Biologische teelt en vinificatie worden gecertificeerd en gecontroleerd. Ook verwerking, opslag, handel en etikettering kennen verplichtingen. Voor een voorverpakte biologische wijn uit de EU gelden onder de toepasselijke voorwaarden het EU-biologo, de controlecode en een aanduiding van de herkomst van de landbouwgrondstoffen. NL-BIO-01 is de code van Skal voor Nederlandse controles, niet het standaardnummer van een Franse wijn.
Ingrediënten, voedingswaarde en allergenen
Sinds 8 december 2023 gelden voor nieuw geproduceerde wijn uitgebreidere eisen voor ingrediënten en voedingswaarde, met overgangsregels voor eerder geproduceerde wijn. Een deel van de informatie mag elektronisch, bijvoorbeeld via een QR-code. Energie-informatie en verplichte allergenenvermeldingen moeten fysiek op de verpakking staan. Zie de uitleg van de Europese Commissie en de vragen en antwoorden over wijnetikettering.
Of een klaringsmiddel op het etiket moet verschijnen, is niet dezelfde vraag als of het bij biologische vinificatie mag worden gebruikt. Bij ei- of melkbestanddelen zijn vooral de relevante achterblijvende allergenen en de wettelijke vermeldingseisen van belang. Een biologisch keurmerk vervangt die regels niet.
Grenzen van dit overzicht
Dit naslagartikel behandelt de belangrijkste Europese productieregels en de nationale verschillen voor koper in Nederland en Frankrijk. Het is niet de volledige verzameling van alle productvergunningen, overgangsbepalingen, appellatievoorschriften en individuele uitzonderingen. Controleer bij professioneel gebruik de actuele wet, de vergunning van het middel en de eisen van het controleorgaan.
Bronnen en actualiteit
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, delen I en VI
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/405 en AGRINFO-samenvatting
- Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1165, geconsolideerd per 1 januari 2026, bijlagen I en V (deel D voor biologische wijn)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934
- Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1981
- Verordening (EU) 2025/1489: verlenging van EU-goedkeuring van koperverbindingen tot 30 juni 2029
- Verordening (EU) 2026/840: maximumresidugehalten voor koperverbindingen
- Verordening (EU) 2024/3085: wijzigingen in oenologische praktijken (onder meer koperzouten)
- Skal: koper als bestrijdingsmiddel niet toegestaan (2023); zie ook de Skal-inputlijst
- IFV en partners: koper in de Franse wijnbouw (mei 2026); actuele producttoelatingen via ANSES E-Phy
- Europese Commissie: vragen en antwoorden over wijnetikettering en Skal: bio-etikettering
- TÜV Nord België (april 2024). Toelatingen biologische wijn, v05 (ouder aanvullend overzicht)
Bijgewerkt op 21 november 2026