Oostenrijk legt de bodem van bijna vijfduizend wijngaarden bloot. Op austrianvineyards.com staat voor elke Ried het gesteente, het kalkgehalte en de waterhuishouding. Oostenrijk is daarmee het eerste wijnland ter wereld dat deze informatie voor het complete areaal ontsluit.
Wat op de kaart te zien is
De digitale wijnatlas austrianvineyards.com bestaat sinds 2021. Het Österreich Wein Marketing-bureau startte het project al in 2018. Het doel was de herkomst van Oostenrijkse wijn eenduidig en digitaal vast te leggen. Op de kaart waren aanvankelijk temperatuur, neerslag, druivenrassen, zonuren, hoogte en helling per wijngaard te zien.
In 2024 kwam daar een geologische laag bij. Voor elke wijngaard toont de kaart nu het substraattype: leisteen, löss of klei. Daarbovenop staat de bodemtextuur, van fijnkorrelig tot grofzandig, en het kalk- en humusgehalte per perceel. De atlas geeft ook de doorlaatbaarheid van de bodem weer en de watereigenschappen: hoe snel de grond regenwater afvoert of juist vasthoudt.
Die laag is een samenwerking tussen Austrian Wine, het Instituut voor Geografie en Regionaal Onderzoek van de Universiteit van Wenen en het bedrijf plan+land. CEO Chris Yorke van Österreich Wein Marketing noemde het destijds een pioniersrol in de internationale wijnwereld.
Die laag is een samenwerking tussen Austrian Wine, het Instituut voor Geografie en Regionaal Onderzoek van de Universiteit van Wenen en het bedrijf plan+land. CEO Chris Yorke van Österreich Wein Marketing noemde het destijds een pioniersrol in de internationale wijnwereld.
De bodem is belangrijk
Bodem stuurt de rijping van druiven. Substraat en textuur bepalen de toevoer van voedingsstoffen en water, en daarmee de balans tussen suikergehalte en zuurgraad in de druif. Wijnkenners bediscussiëren die invloed voortdurend, doorgaans op basis van ervaring en intuïtie.
Austrianvineyards.com levert nu cijfers per perceel, tot op het niveau van een individuele Ried. Voor een druivenras als Grüner Veltliner, dat op löss anders rijpt dan op leisteen, maakt de kaart dat verschil meetbaar. Voorheen bleef zo’n verschil grotendeels anekdotisch.
Een wijngaard als praktijkvoorbeeld
Begin juni 2024 organiseerde Wine+Partners een online proeverij over Carnuntum, onder leiding van Master of Wine Jamie Goode. Ik kreeg zeven flessen Blaufränkisch en Zweigelt toegestuurd, onder meer de 2019 Ried Spitzenberg-Koblen ‘Liebkind’ van Weingut Dorli Muhr.
Wijnmaker Lukas Brandstätter vertelde tijdens het seminar vooral over oogst en vinificatie. Over bodem en klimaat, het onderwerp dat mij het meest interesseert, bleef het bij enkele zinnen. Ik zocht de wijngaard Koblen daarna zelf op in de atlas en vond een gedetailleerd profiel: exacte hoogte, hellingsgraad, bodemtype en watereigenschappen, in te zoomen tot op perceelsniveau.
Van bodemkaart naar appellatiekaart
Oostenrijk bracht zijn bodem in kaart; een IT-consultant in België, de wetgeving. Beide projecten ontsluiten data die al lang bestond, alleen verspreid over instituten, lastenboeken en losse documenten.
Waar Austrian Vineyards vooral bodem, klimaat en individuele wijngaarden ontsluit, brengt Open Wine Map de geografische en juridische structuur van Europese appellaties bijeen. Boris De Vloed bouwde die kaart in twee maanden, voor twintig wijnlanden, en zette daarbij zelf een taalmodel in om lastenboeken uit te lezen. Het resultaat toont per appellatie welke druiven zijn toegestaan en op welke officiële bron dat rust.
De twee kaarten meten dus iets anders. Austrian Vineyards gaat de grond in: substraat, kalkgehalte, doorlaatbaarheid, per individuele Ried. Open Wine Map blijft op het niveau van de regelgeving: welk gebied mag welk ras gebruiken, en waar ligt de grens? Samen dekken ze een groter deel van wat op een etiket verborgen blijft.
Dat twee makers, los van elkaar, tot hetzelfde format komen, een interactieve kaart in plaats van een pdf of tabel, zegt iets over de sector. Wijninformatie zat lange tijd vast in documenten die zelden naast elkaar werden gelegd. Nu doet de kaart dat werk.
Bronnen: austrianvineyards.com; Österreich Wein Marketing; Universiteit van Wenen, Instituut voor Geografie en Regionaal Onderzoek; Wine+Partners; eigen proefervaring Carnuntum-proeverij (2024); Winecastr.com, ‘Open Wine Map: één freelancer ontsluit de wijnregels die Europa versnipperd publiceert’ (2026).
Veelgestelde vragen
Wat toont austrianvineyards.com?
Bodem- en klimaatdata van bijna 5.000 Oostenrijkse wijngaarden: substraat, bodemtextuur, kalk- en humusgehalte, temperatuur, neerslag, hoogte en helling.
Sinds wanneer bestaat de kaart?
De website ging in 2021 online. De geologische laag met bodemdata volgde in 2024.
Wat is het verschil met Open Wine Map?
Austrian Vineyards meet de bodem per wijngaard. Open Wine Map toont de wettelijke structuur van appellaties in twintig Europese landen: welke druiven toegestaan zijn en waar de grenzen liggen.
Gerelateerde onderwerpen
- Wijnkeldergids 2024 van de Bourgogne
- Atlas wijncultuur Rheinland-Pfalz online
- Nieuwe Duitse wijnwetgeving volledig uitgerold in 2026
Bijgewerkt op 14 augustus 2026