Gamaret is een blauw druivenras dat in 1970 werd ontwikkeld in Zwitserland als kruising tussen Gamay Noir à Jus Blanc en Reichensteiner. De druif is bedoeld om structuur, kleur en aroma toe te voegen aan wijnen uit koelere klimaatzones, met name in de Romandie (Franstalig Zwitserland). Gamaret combineert de fruitige elegantie van Gamay met de vroege rijping en ziekteresistentie van Reichensteiner. Het resultaat is een krachtige, kruidige wijn met goede kleur, zachte tannines en uitstekende rijpingspotentie.
Kenmerken van de Gamaret (oorspronkelijke selectienaam Pully B-13)
| Kenmerk | Beschrijving |
| Kleur: | Diep blauw-zwart |
| Schildikte: | Middeldik tot dik |
| Trossen: | Compact, middelgroot |
| Max opbrengst/ha: | 8.000 – 10.000 kg/ha |
| Bloei en rijpheid: | Vroeg, ongeveer gelijk aan Pinot Noir |
| Snoeiwijze: | Guyot of Cordon de Royat |
| Kruising: | Gamay Noir à Jus Blanc × Reichensteiner (1970) |
| Herkomst: | Zwitserland, onderzoeksstation Pully (kanton Vaud) |
| Zuren: | Matig – evenwichtige aciditeit |
| Tannine: | Gemiddeld, zacht en afgerond |
| Aroma’s en smaken: | Rijpe bramen, zwarte bessen, kersen, viooltjes, peper, zoethout, cacao, kruidnagel |
| Leeftijd wijnstokken: | 20–40 jaar (gemiddeld) |
| #Wijnstokken/ha | 5.000–7.000, afhankelijk van regio |
| Gevoelig voor: | Flavescence dorée en houtziekten zoals esca; en enigszins voor valse en echte meeldauw |
| Bestand tegen: | Uitzonderlijk resistent tegen botrytis trosschimmel |
| Bodem: | Kalkrijke klei, morene en goed drainerende hellingen |
| Aanplant: | Wereldwijd ca. 465 hectare (98% Zwitserland), verder experimenteel in Canada, VS en VK. In de Beaujolais als Vin de France |
| Synoniemen: | Geen; officieel geregistreerd als Gamaret (VITIS code: GAJ) |
| Opmerking: | Gamaret gebruiken in blends met bijvoorbeeld Gamay of Pinot Noir. Sporadisch als monocépagewijn, maar dan houtgerijpt |
| Bron: | Agroscope Changins-Wädenswil (CH), PlantGrape, VIVC database, Wine Grapes (J. Robinson) |
Herkomst en ontwikkeling
Gamaret is een van de meest succesvolle moderne Zwitserse kruisingen, ontwikkeld door het Federale Onderzoeksinstituut Agroscope in Pully. Doel was een druif te creëren die geschikt was voor rode blends in koelere klimaatzones, met goede kleurstabiliteit, resistentie tegen rot en een ronde, fruitige smaak.
De kruising vond plaats in 1970; na meer dan vijftien jaar evaluatie werd de variëteit officieel erkend in 1990. Gamaret deelt zijn genetische achtergrond met de verwante rassen Garanoir en Diolinoir, die in dezelfde periode door hetzelfde onderzoeksprogramma zijn ontstaan. Het project was gericht op het verkrijgen van druiven met vroegrijping, schimmelresistentie en rijk aan anthocyanen.
Wijnbouwkundige eigenschappen
Gamaret is populair in de Zwitserse kantons Vaud, Genève, Neuchâtel en Valais, waar hij goed rijpt op hellingen met matig vruchtbare grond. Hij is vroeg rijpend en bestand tegen herfstregens, waardoor hij in koelere streken betrouwbare resultaten geeft. De druif levert een dieprode wijn met intense kleur en relatief lage zuurgraad; ideaal voor blends met Pinot Noir of Gamay.
Zijn ziekteresistentie (met name tegen botrytis en meeldauw) maakt hem interessant voor duurzame en biologische wijnbouw. De schil is stevig genoeg voor kleur en structuur, maar zonder harde tannine. Daardoor ontstaat een soepele, harmonieuze wijn die zowel jong drinkbaar als geschikt voor vatrijping is.
Wijnen van Gamaret
Gamaret wordt vaak gebruikt in assemblages met Garanoir, Pinot Noir of Gamay, maar ook steeds vaker als monocépage gebotteld. De wijnen hebben een diepe paarsrode kleur, een aroma van rijp zwart fruit en tonen van kruidnagel, peper en cacao. Vatrijping op Frans eiken voegt complexiteit toe zonder de fruitigheid te maskeren.
Qua stijl zitten Gamaret-wijnen tussen Syrah en Merlot in: krachtig, kruidig en soepel tegelijk. In topjaren tonen ze opvallende concentratie, vooral uit La Côte en Genève AOC.
Vergelijking met verwante rassen
Gamaret deelt met Gamay de levendigheid en het fruit, maar heeft meer kleur en stevigheid. Ten opzichte van Pinot Noir is hij minder verfijnd, maar constanter in moeilijke oogstjaren. De Reichensteiner-afkomst zorgt voor een betrouwbare opbrengst en goede schimmelresistentie, terwijl de Gamay-parent de aromatische finesse aanbrengt.
Beaujolais
Hoewel Gamaret niet officieel vermeld is in de AOC Beaujolais-regelgeving (Cahier des Charges), experimenteren wijnboeren wel volop met dit ras. Verschillende producenten in Beaujolais hebben Gamaret aangeplant en maken er wijn van, als onderdeel van onderzoek (SICAREX) naar klimaatbestendige druivenrassen. Deze wijnen worden echter niet onder het AOC Beaujolais label geproduceerd, maar vallen onder andere classificaties zoals Vin de France. Gamaret is wel opgenomen in de Cahiers des Charges van Côtes du Tarn IGP en Méditerranée IGP.
Gamaret kopen
Een bijzondere vermelding is voor Landgoed Heenwerf in Noord-Brabant. Sinds 2014 maken Sofie en Marnix, de eigenaren van dit Nederlandse wijngoed, de mousserende kwaliteitswijn ‘Cuvée OrRose’. Dat is een frisse blend van Gamaret en pinot Noir. De wijn is gemaakt volgens de traditionele methode en heeft 9 maanden (tot maximaal 1 jaar) de tweede vergisting op de fles gehad. Het resultaat: een verfijnde mousse en een typische smaak met hints van aardbeien en framboos, gecombineerd met een licht zuurtje.
Online zijn wijnen van de Gamaret te koop bij:
- AndereWijn – gespecialiseerd in wijnen van minder bekende druivenrassen
- Wijnhuys Kinésis – met een focus op Zwitserse wijnen
- Geluksdruif.nl – wijnspeciaalzaak met unieke druivenrassen
- Popsss.com – een Belgische webshop die ook naar Nederland levert
Vanwege de schaarste en de dure Zwitserse frank zijn de wijnen van de Gamaret wel flink aan de prijs. Maar dan heb je wel wat.
Recent onderzoek en duurzaamheid van Gamaret
Recente studies bevestigen het groeiende belang van Gamaret in onderzoek naar klimaatbestendige en duurzame wijnbouw. Agroscope (2023–2024) toonde aan dat deze druif zijn zuurgraad goed behoudt bij warmere groeiomstandigheden dankzij stabiele malate-retentie (het vermogen om appelzuur tijdens de rijping vast te houden). Sensorisch onderzoek aan de Universiteit van Genève (2022) liet zien dat Gamaret-blends meer kleurintensiteit en stabiliteit van de anthocyanen vertonen dan Pinot Noir. Proeven door Vitiplant (2024) bevestigen bovendien dat Gamaret met de rassen Divico en Diolinoir zeer geschikt is voor biologische teelt door zijn lage behoefte aan fungiciden en hoge ziekteresistentie.
Conclusie
Gamaret is een toonbeeld van Zwitserse precisie in druivenveredeling: krachtig maar elegant, betrouwbaar maar expressief. Dankzij zijn balans tussen fruit, structuur en duurzaamheid groeit hij uit tot een belangrijk instrument voor de moderne wijnbouw in koelere regio’s. Wie een Zwitserse rode wijn met diepte en karakter wil ontdekken, vindt in Gamaret een overtuigende keuze. Hij is het levende bewijs dat innovatie en traditie uitstekend kunnen samengaan in het glas.
Bronnen
Recente onderzoeken
- Agroscope. (2023–2024). Climate-resilient viticulture research programme. Agroscope Federal Research Station. https://www.agroscope.admin.ch
- Marcellin-Gros, R., Marangon, M., Ristic, R., Stockdale, V. J., Fedrizzi, B., Curioni, A., & Nicholson, E. L. (2024). An advanced metabolomic approach on grape skins of Gamaret, Gamay and Galotta. Frontiers in Plant Science, 15, 1435943. https://doi.org/10.3389/fpls.2024.1435943
- Université de Genève. (2022). Comparaison sensorielle des assemblages Gamaret–Pinot Noir: Stabilité de la couleur et concentration en anthocyanes. Institut des Sciences de l’Environnement, Université de Genève.
- Viret, O., Spring, J.-L., Zufferey, V., Murisier, F., & co-auteurs. (2019). Past and future of sustainable viticulture in Switzerland. BIO Web of Conferences, 15, 01013. https://doi.org/10.1051/bioconf/20191501013
- Vitiplant. (2024). Sustainable and organic viticulture with Gamaret, Divico and Diolinoir: Reduction of fungicide requirements. Agroscope Changins-Wädenswil Research Station.
Standaardwerken en databases
- OIV – International Organisation of Vine and Wine. (2024). State of the world vine and wine sector in 2024. https://www.oiv.int
- PlantGrape. (2024). Gamaret (Wine grape variety N). Institut National de Recherche pour l’Agriculture, l’Alimentation et l’Environnement (INRAE). https://www.plantgrape.fr/en/varieties/fruit-varieties/290
- Robinson, J., Harding, J., & Vouillamoz, J. (2012). Wine grapes: A complete guide to 1,368 vine varieties, including their origins and flavours. Allen Lane. ISBN 978-1846144462
- Spring, J.-L., & Maigre, D. (1995). Comportement du nouveau cépage Gamaret sur trois sites expérimentaux. Revue Suisse de Viticulture Arboriculture Horticulture, 27(1), 47–52.
- VIVC – Vitis International Variety Catalogue. (2024). Gamaret (VIVC number 16022). Julius Kühn Institute, Institute for Grapevine Breeding Geilweilerhof. https://www.vivc.de/index.php?r=passport%2Fview&id=16022
Gerelateerde artikelen
- Gamay Noir à Jus Blanc
- Beaujolais in de socials
- Communard, een verrassend aperitief uit de Beaujolais
- Inter Beaujolais
Bijgewerkt op 19 december 2025