Alle wijnregels stonden al online, alleen versnipperd. Boris De Vloed bracht ze samen op één kaart van twintig Europese wijnlanden.
De Belgische IT-consultant Boris De Vloed bouwde in twee maanden Open Wine Map, een interactieve kaart van de appellaties in twintig Europese wijnlanden. Open Wine Map laat zien welke druivenrassen binnen een gebied zijn toegestaan, hoe appellaties geografisch samenhangen en op welke officiële bronnen de informatie is gebaseerd.
Neem Côte-Rôtie. Op het etiket staat zelden dat die rode wijn op Syrah berust en volgens het cahier des charges, het lastenboek of productdossier, maximaal 20 procent Viognier mag bevatten. De appellatienaam veronderstelt dat de koper die kennis al heeft. Open Wine Map maakt dat kader zichtbaar: klik op het gebied en je ziet de ligging, de toegestane rassen en de omliggende regio’s.
Dat betekent nog geen sluitend smaakadvies. De kaart toont wat producenten juridisch mogen gebruiken, niet wat er in een specifieke fles zit. Juist dat onderscheid maakt haar bruikbaar. Open Wine Map verkleint de afstand tussen een etiket en de wereld erachter, zonder te doen alsof een appellatie de smaak van een wijn vastlegt.
Twee maanden avondwerk
Boris De Vloed werkt als IT-consultant, gespecialiseerd in het toegankelijk maken van overheidsdata. Diezelfde aanpak paste hij in zijn vrije tijd toe op wijn.
De aanleiding voor het maken van de kaart was vooral praktisch. Tijdens de opleiding Sommelier-Conseil aan de Vlaamse Wijnacademie, verbonden aan de Université du Vin in Suze-la-Rousse, wilde hij verbanden zien die in losse hoofdstukken onzichtbaar blijven. Op een kaart lopen de Grenache-appellaties langs de Franse Middellandse Zeekust door tot in Catalonië. En de Loire geldt als een overkoepelende naam, terwijl Côtes d’Auvergne druiven gebruikt die je eerder in het nabije Bourgogne aantreft dan bij de bekende appellaties stroomafwaarts. Zulke patronen wilde De Vloed zichtbaar maken.
Eerst bouwde hij een doorzoekbare vraagbaak op basis van zijn cursusmateriaal. Die bleef privé vanwege het auteursrecht op de lesstof. Daarna verlegde hij zijn aandacht naar openbare bronnen: de cahiers des charges en andere documenten waarin de regels van appellaties zijn vastgelegd. Hij begon met Frankrijk. Twee maanden later omvatte Open Wine Map twintig wijnlanden, van Frankrijk en Spanje tot Malta en Cyprus.
Openbaar is nog niet toegankelijk
De informatie was grotendeels al openbaar. Alleen stond het verspreid over lastenboeken, Europese regelgeving, geografische bestanden en databanken voor druivenrassen.
Voor Frankrijk gebruikt De Vloed onder meer de cahiers des charges en perceelsbestanden van het INAO, het Franse instituut dat de herkomstbenamingen bewaakt. De basiskaart komt van het geografische instituut IGN, de Europese regelgeving via EUR-Lex, en de canonieke rasnamen uit de Vitis International Variety Catalogue van het Julius Kühn-Institut. Wikipedia vult beschrijvend aan, onder CC BY-SA-licentie en telkens met bronvermelding.
De innovatie zit dus niet in nieuwe gegevens. De Vloed brengt bestaande data bijeen, ordent ze en koppelt ze aan een kaart. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, want een wijngebied kan meerdere juridische lagen bevatten: een regionale appellatie, een Village-appellatie, een Premier Cru of een zelfstandige Grand Cru. Gebieden overlappen bovendien, en elk land hanteert een eigen systeem.
Ook de druivenrassen zijn per gebied gelaagd, zoals ze in de cahiers des charges zijn vastgelegd. Het hoofdras vormt de basis; een bijras of cépage accessoire mag onder voorwaarden mee. Daarnaast staan er rassen die experimenteel of voor onderzoek zijn aangeplant, bijvoorbeeld voor ziekteresistentie of klimaatadaptatie. Zo laat de kaart zien dat de toegestane druiven van een appellatie kunnen veranderen, onder meer door de klimaatverandering.
Eerlijk over precisie
Ook de geografische nauwkeurigheid verschilt per gebied. Sommige contouren komen rechtstreeks uit de perceelsbestanden van het INAO. Andere zijn gereconstrueerd uit kadastrale gegevens, of overgenomen van een groter bovenliggend gebied, zoals bij Duitse Einzellagen en Portugese subregio’s. In de rechtermarge van de Open Wine Map staan de bronnen waarop de appellatiegrenzen zijn gebaseerd.
De Vloed vat het kernachtig samen: hij is liever eerlijk over precisie dan dat hij valse scherpte suggereert. Een strak getekend vlak wekt immers de indruk dat een grens tot op de meter vaststaat. Soms klopt dat, soms is de contour benaderd. De bronvermelding maakt het verschil duidelijk.
Wat de gebruiker eraan heeft
Open Wine Map is nieuw, en het nut wordt gaandeweg duidelijker. Dat nut zit in de toepassing; per doelgroep net even iets anders.
Consument en detailhandel
Europese etiketten noemen vaak de herkomst, zelden het druivenras. Wie een onbekende appellatie tegenkomt, ziet op Open Wine Map binnen een paar klikken de ligging, de toegestane rassen en de buurgebieden. Voor een wijnreis is dat handig: je bekijkt vooraf welke appellaties rond je verblijfplaats liggen. In de winkel telt diezelfde snelheid dubbel: zowel voor de klant als voor de verkoper. Allebei weten ze in no time welke druiven zijn toegestaan en waar het gebied ligt.
Importeurs
Voor importeurs is de kaart later in het proces pas interessant. Zodra een wijn in het assortiment zit, levert het detailpaneel de bouwstenen voor een informatieblad of verkooptekst. Bijvoorbeeld bij Verdicchio dei Castelli di Jesi: de toegestane druiven, de stijl, en directe links naar de officiële bronnen zoals EUR-Lex en het eAmbrosia-register. De ruwe terroirbeschrijving is soms technisch, maar de bronlinks brengen je in één klik bij het origineel. De kaart vervangt het actuele cahier des charges echter niet; voor de juridische en technische details kijk je in de bron zelf.
Sommeliers
Voor een sommelier ligt de waarde in het verhaal aan tafel. Komt er een onbekend gebied langs, dan geeft de kaart meteen de geografische context. Neem weer Verdicchio dei Castelli di Jesi: de heuvelachtige appellatie ligt in Le Marche, aan de Adriatische kant van Midden-Italië, in het westen beschut door de Apennijnen, in het oosten gekoeld door de zee. Zulke details maken van een naam op de fles een plek met een karakter.
Studenten, academies en onderzoek
Voor studenten zit de winst in het zien van verbanden. Wijnbouw volgt vaak de rivieren, kruipt tegen heuvels op of clustert rond meren. Op een kaart onthoud je zo’n patroon gemakkelijker dan een rij losse namen. En exact dat miste De Vloed zelf tijdens zijn opleiding: appellaties die je in een lesboek per hoofdstuk leert, maar waarvan de geografische samenhang pas op de kaart zichtbaar wordt.
Voor onderzoekers ligt de waarde een stap verder. Wie klimaat, bodem en ligging over veel appellaties naast elkaar legt, kan verbanden zoeken die in losse bronnen verborgen blijven.
Wat AI wel en niet doet
Kunstmatige intelligentie speelt zeker een rol, alleen anders dan veel mensen met een ‘AI-kaart’ associëren. Een taalmodel bedenkt hier geen wijnfeiten. Het doet drie soorten werk, telkens als instrument.
Ten eerste laat De Vloed het taalmodel, Claude van Anthropic in dit geval, de software schrijven die de lastenboeken uitleest. Die code haalt uit elk lastenboek de toegestane druiven en wijntypes, en koppelt ze aan de juiste percelen en kaartlagen. Ten tweede zette hij research-agents in, kleine programma’s die zelfstandig bronnen opzoeken. Ten derde vat Claude de terroirbeschrijvingen samen en maakt ze in vier talen beschikbaar.
De feiten zelf komen uit officiële bronnen en staan in een database. De code staat bovendien openbaar op GitHub, een soort digitale werkplaats waar programmeurs hun broncode delen: de instructies waarmee een programma werkt. Iedereen mag er meekijken, fouten aanwijzen en verbeteringen voorstellen. Voor Open Wine Map betekent het dat de hele machinerie achter de kaart open is en na te rekenen is.
Foutloos is de kaart daarmee niet, al maakt die openheid fouten wel zichtbaar en corrigeerbaar. De Vloed wil dat je alles kunt natrekken. Wantrouw je de kaart, dan kun je de bron erachter openen en zelf een oordeel vellen. Dat is geen overbodige luxe, want De Vloed heeft in de cahiers des charges diverse type- en schrijffouten ontdekt en hersteld.
Buiten Europa wordt het ingewikkelder
De huidige structuur past vooral bij Europese wijnlanden, waar appellatieregels gedetailleerd vastleggen wat wel en niet mag. De Vloed wil uitbreiden naar de Verenigde Staten, Australië en Zuid-Afrika, waar dat model vooralsnog minder past. De volgende stap leunt daarom sterker op productiedata dan op voorschriften. Op de kaart maakt hij dat verschil telkens zichtbaar, zodat feitelijke aanplant en wettelijke toestemming gescheiden blijven. Het Verenigd Koninkrijk staat op de planning; Georgië volgt zodra er een consistente methode is voor gebieden buiten de EU-structuur.
Gratis, en dat blijft zo
Er zit bewust geen verdienmodel achter. De Vloed zag geen eenvoudige manier om de kaart te vermarkten, en werkt eraan uit plezier, een paar avonden per week.
Wel is de kaart een prachtig visitekaartje. Zie je Open Wine Map, dan weet je meteen wat De Vloed in huis heeft: publieke data ontsluiten, ordenen en toegankelijk maken. Mocht hij ooit een nieuwe opdracht zoeken, dan is de kaart zijn beste aanbeveling.
Toch hoeven open en gratis elkaar niet te bijten. Wikipedia begon ook met alleen een idee en legde pas later het intellectueel eigendom vast in een stichting, waarna de donaties volgden. Leg je Boris die route voor, dan reageert hij belangstellend; hij sluit niet uit dat er ooit iets als zo’n structuur uit voort kan komen.
Open Wine Map laat zien wat er gebeurt wanneer openbare wijnwetgeving niet alleen wordt gepubliceerd, maar ook wordt verbonden, geordend en controleerbaar gemaakt. De regels waren er al. Wat ontbrak, was een bruikbare toegang.
Dit artikel verscheen ook in het Engels op The Wine Shift, mijn Substack-publicatie over wijneconomie en consumentengedrag: Open Wine Map: every European appellation on one interactive map.
Gerelateerde onderwerpen
- Digitale ‘Atlas van de wijncultuur in Rheinland-Pfalz’ – wat is het precies?
- Wereldprimeur: Oostenrijk lanceert digitale wijnatlas van bijna 5000 wijngaarden
- Bourgogne Maps, an interactive atlas of Bourgogne wines
Bijgewerkt op 23 augustus 2026