Oorsprong, naam en DNA
Grenache is een van de meest aangeplante blauwe druivenrassen ter wereld, en elk land geeft het een eigen naam. Spanje spreekt van Garnacha Tinta, Catalonië van Garnatxa, Sardinië van Cannonau en de Colli Berici in de Veneto van Tai Rosso. De Vitis International Variety Catalogue (VIVC) registreert het ras als Garnacha Tinta, nummer 4461, met Spanje als land van oorsprong. Ook Pl@ntGrape volgt die lijn: het ras kwam in de middeleeuwen vanuit Spanje naar Frankrijk.
Aragón geldt vaak als bakermat. Die claim is echter gebaseerd op traditie en verspreiding; hard bewijs ontbreekt. Sardinië claimt het ras eveneens, en daar dateert de eerste vermelding van Cannonau uit 1549 (De Mattia e.a. 2009). Toch zegt een oude naam weinig over genetische identiteit. In het Middellandse Zeegebied reisden namen namelijk net zo gemakkelijk als stekken.
Wat het DNA zegt
DNA-profielen bevestigen dat Garnacha Tinta, Grenache Noir en Cannonau één en hetzelfde druivenras zijn. De microsatellietstudie van De Mattia e.a. (2009) vond identieke profielen bij Sardijnse Cannonau en Spaanse Garnacha Tinta. Bovendien vond die studie geen aanwijzing dat de groep Cannonau-Garnacha rechtstreeks afstamt van de onderzochte wilde Sardijnse wijnstokken. Welke kant de verspreiding op ging, van Spanje naar Sardinië of omgekeerd, laat het DNA echter open.
De ouders van Grenache zijn onbekend: het VIVC-paspoort vermeldt geen bevestigde oudercombinatie. Ook de naam Granaccia vraagt voorzichtigheid. De Sardijnse groep Vernaccia-Granaccia bleek genetisch namelijk iets anders dan Cannonau (De Mattia e.a. 2009). Garnacha Tintorera is evenmin een kleurvorm van Grenache. Die naam hoort bij Alicante Henri Bouschet, een verver met rood vruchtvlees. Grenache is daarvan wel een ouder, net als van Marselan.
Kleurmutaties
Grenache Blanc en Grenache Gris zijn kleurmutaties van Grenache Noir. Lledoner Pelut, in Spanje Garnacha Peluda, is een mutatie die zich vooral onderscheidt door de beharing van het blad (Pl@ntGrape). Rodríguez-Lorenzo e.a. (2023) vergeleken zwarte en witte somatische varianten van Garnacha en Tempranillo. Bij de witte vormen ontbreken werkende kopieën van de genen VviMYBA1 en VviMYBA2. Dat verandert ook het microklimaat in de bes en de samenstelling van de aromaprecursoren.
Ampelografie
Pl@ntGrape herkent Grenache aan een scheuttop met weinig liggende haren, glanzend groene jonge bladeren en groene internodiën. Het volwassen blad is sterk gedraaid en glad, met rechte tanden en zonder anthocyaankleuring op nerven en bladsteel. De onderkant is vrijwel kaal. Verder verhouten de scheuten geel en zijn de bessen rond.
De trossen zijn middelgroot tot groot, de bessen middelgroot. Het ras is zeer groeikrachtig en vormt dikke stammen. Daarnaast groeit het opgaand, en dat maakt korte snoei in gobelet of cordon logisch (zie ‘Snoeimethoden‘). Pl@ntGrape noemt bovendien twee zwakke punten: het ras is soms gevoelig voor coulure en kan problemen hebben met de verhouting van het hout.
Grenache wordt vaak dunschillig genoemd. Pl@ntGrape zegt daar echter niets over, en een bleke wijn bewijst het evenmin. De kleur hangt bij dit ras vooral aan opbrengst en temperatuur (zie ‘Kleur en hitte‘). Frankrijk heeft ruim twintig erkende klonen, met duidelijke verschillen. Pl@ntGrape beschrijft naast productieve klonen ook klonen met kleine bessen en losse trossen, die minder gevoelig zijn voor grijze rot. Sinds 1998 staat in de Côtes du Rhône bovendien een conservatorium met meer dan 360 klonen.
Fenologie
Grenache loopt volgens Pl@ntGrape ongeveer zes dagen na Chasselas uit, en dat is gemiddeld. Wine Australia noemt het ras daarentegen vroeg uitlopend. Klimaat en plantmateriaal kunnen dat verschil verklaren, maar de bronnen geven er geen uitsluitsel over. De kaart houdt daarom Pl@ntGrape aan, omdat die beschrijving op langjarige Franse waarnemingen steunt.
Voor bloei en véraison gebruiken Bécart e.a. (2022) de warmtesommen uit het GFV-model van Parker e.a. (2013). Dat model telt vanaf 1 maart de gemiddelde dagtemperatuur boven 0 °C op: 1.269 graaddagen tot de bloei en 2.750 tot de véraison. Ter vergelijking: Sangiovese heeft in hetzelfde model ongeveer 1.285 en 2.725 graaddagen nodig. De bloei valt dus gemiddeld, de véraison gemiddeld tot laat.
De rijping volgt ongeveer vier weken na Chasselas en valt daarmee laat (Pl@ntGrape). Grenache heeft daardoor een lang en warm seizoen nodig. Onder koele of natte najaarsomstandigheden rijpt het ras moeilijk af. In warme jaren speelt juist het omgekeerde probleem: de suiker loopt dan voor op kleur en zuur.
Klimaat en terroir
Grenache hoort thuis in warme, droge mediterrane gebieden en staat vaak zonder irrigatie aangeplant. Onderzoekers rekenen Grenache tot de bijna isohydrische rassen: bij droogte sluit het de huidmondjes vroeg en spaart het water. Dayer e.a. (2020) vergeleken Grenache met Syrah en Sémillon. Grenache verbruikte het minst water en hield het in modelsimulaties het langst vol voordat hydraulisch falen dreigde. Het blad zelf bleek echter juist kwetsbaarder voor embolie.
Het beeld is echter genuanceerder. In een potproef van Tamayo e.a. (2023) hield Grenache juist een hogere huidmondjesgeleiding dan Cabernet Sauvignon, zowel goed bewaterd als onder droogte. In een potproef met jonge planten remde een beperkte watergift bovendien de groei, en Grenache groeide daarbij trager dan Cabernet Sauvignon (Vinci e.a. 2026). Bij goed bewaterde veldplanten verhoogde opwarming verder de gaswisseling van Grenache, terwijl Syrah zijn bladfunctie gelijk hield (Gallo e.a. 2022).
‘Droogtetolerant’ klopt dus vooral als je het leest als zuinig met water. Ongevoelig voor langdurige hitte en droogte is het ras daarentegen niet. Ook het plantmateriaal telt mee: dertien Grenache-genotypen verschilden in een driejarige veldproef duidelijk in watergebruiksefficiëntie (Buesa e.a. 2021). Modelberekeningen van Van Leeuwen e.a. (2019) voor Avignon laten bovendien zien dat een lagere plantdichtheid de waterstress verkleint, al is het effect op bodems met weinig water klein.
Pl@ntGrape noemt licht zure, grind- of keienrijke bodems geschikter dan zeer kalkrijke witte grond. Bekende voorbeelden zijn de licorella, de verweerde leisteen van Priorat, en de rolkeien en zandgronden van Châteauneuf-du-Pape. Uit een bodemnaam volgt echter geen vast aroma. Bewortelingsdiepte, waterhoudend vermogen, expositie en onderstam bepalen samen hoe Grenache op een plek uitpakt.
Gevoeligheid voor ziektes & stress
| Stressfactor | Gevoeligheid | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Valse meeldauw | Hoog | Pl@ntGrape noemt Grenache zeer gevoelig. Een dichte loofwand en nat weer verhogen de ziektedruk. |
| Phomopsis (excoriose) | Hoog | Volgens Pl@ntGrape zeer gevoelig. |
| Botrytis / grijze rot | Matig tot hoog | Pl@ntGrape noemt het ras tamelijk gevoelig. |
| Echte meeldauw (oïdium) | Gevoelig | De wijnbouwhandleiding van de British Columbia Wine Grape Council deelt Grenache in bij de gevoelige rassen. Een universeel gevalideerde rasscore ontbreekt. |
| Bacteriële necrose | Matig tot hoog | Tamelijk gevoelig volgens Pl@ntGrape. |
| Druivenmotten | Matig tot hoog | Tamelijk gevoelig volgens Pl@ntGrape. |
| Mijten | Laag | Weinig vatbaar volgens Pl@ntGrape. |
| Nematoden (Meloidogyne arenaria) | Laag | Ongeënt goed bestand op de zandgronden langs de kust (Pl@ntGrape). |
| Coulure | Soms gevoelig | Volgens Pl@ntGrape, vooral bij ongunstig weer tijdens de bloei. Een gradatie geeft de bron niet. |
| Magnesiumgebrek | Hoog | Pl@ntGrape: het ras vertoont gemakkelijk gebrekssymptomen. |
| Droogtestress | Contextafhankelijk | Zuinig waterverbruik stelt hydraulisch falen uit, maar het blad is relatief gevoelig voor embolie (Dayer e.a. 2020). Watertekort remt de groei (Vinci e.a. 2026); de respons verschilt bovendien per genotype (Buesa e.a. 2021). |
| Hitte en zonnebrand | Contextafhankelijk | Hitte versnelt de suikeropbouw en remt de kleurvorming (zie ‘Kleur en hitte‘). Een rasspecifieke waarde voor zonnebrand geeft de literatuur niet. |
| Late voorjaarsvorst | Geen data | Niet te verifiëren in de beschikbare literatuur. De schade hangt vooral af van het ontwikkelingsstadium en de lokale vorst. Over het moment van uitlopen verschillen de bronnen bovendien (zie ‘Fenologie‘). |
Snoeimethoden & training
Snoeiwijze
Grenache groeit opgaand en vraagt volgens Pl@ntGrape om korte snoei, in gobelet of cordon. Traditioneel staat het ras daarom als vrijstaande struik in gobelet, in Spanje vaso genoemd. Ook cordon met korte sporen is gangbaar, zeker waar mechanisatie telt. Appellaties kunnen strenger zijn: Châteauneuf-du-Pape schrijft voor Grenache Noir gobelet en korte snoei voor, met maximaal twee ogen per spoor.
Loofwandbeheer
Een open loofwand beperkt de druk van valse meeldauw en botrytis, en voor beide is Grenache gevoelig. In hete jaren is ontbladeren echter een afweging. Fernández-Zurbano e.a. (2024) vergeleken twee jaar lang ontbladering na de vruchtzetting met een late ontbladering midden in de rijping, bij ongeveer 20 °Brix. Vroeg ontbladeren verhoogde de anthocyanen bij de oogst. Het effect hing wel sterk van het jaar af, dus een vast recept bestaat niet.
Opbrengstbeheersing
Bij Grenache hangt de kleur direct aan de opbrengst. Pl@ntGrape stelt namelijk dat de kleur snel afneemt naarmate de opbrengst stijgt. Wine Australia noemt het ras bovendien groeikrachtig en zeer productief. Opbrengstbeheersing bepaalt daarom voor een groot deel de kwaliteit. Oude struikstokken produceren van nature weinig, al garandeert leeftijd op zichzelf geen betere wijn.
Kleur en hitte: suiker loopt voor op kleur
Grenache combineert een zeer hoog suikerpotentieel met een bescheiden kleur (Pl@ntGrape). In warme jaren loopt de suikeropbouw daardoor gemakkelijk voor op de vorming van anthocyanen. Onderzoekers noemen dat ontkoppeling. Het resultaat is een druif die op papier rijp is en veel potentiële alcohol heeft, terwijl kleur en fenolen achterblijven.
De suikerkant van dat verhaal is goed gedocumenteerd. Bécart e.a. (2022) analyseerden de rijpingsmetingen in de zuidelijke Rhône van 1969 tot 2020. De potentiële alcohol bij de oogst steeg in die periode met circa 2,5 tot 2,7 procentpunt; op dezelfde kalenderdatum zelfs met ongeveer 4 procentpunt. Tegelijk daalden de totale zuren en, vooral na de jaren negentig, het besgewicht. Kleur maten de onderzoekers echter niet.
Bijsturen kan, maar slechts beperkt. In een onbewaterde wijngaard in La Rioja verbeterde vroege ontbladering de verhouding tussen anthocyanen en suiker in 2021, maar niet in het warmere 2022 (Fernández-Zurbano e.a. 2024). Bij goed bewaterde planten verlaagde opwarming bovendien de watergebruiksefficiëntie van Grenache op bladniveau (Gallo e.a. 2022).
Voor de praktijk volgt daaruit een les: een bleke Grenache is geen lichte wijn. In de Corbières gingen bij Grenache verschillen in kleur en tanninegehalte niet eenvoudig samen met verschillen in waargenomen astringentie (Argentero e.a. 2026). Kleurdiepte zegt bij Grenache dus weinig over structuur. Dat is ook bij blindproeven een nuttig houvast.
Veelgebruikte vinificatietechnieken
Grenache gaat zowel solo als in assemblages de fles in. In de zuidelijke Rhône vormt het de ruggengraat van de klassieke blends met Syrah en Mourvèdre, in Australië bekend als GSM. Ontstelen, vergisten met hele trossen en koolzuurmaceratie komen allemaal voor. Bij droge rode Grenache verloopt de malolactische omzetting vervolgens doorgaans volledig.
Een langere schilweking lost het kleurprobleem niet vanzelf op. Extra extractie levert namelijk ook meer tannine en astringentie op, terwijl de druif zelf de kleur begrenst. Producenten sturen daarom op balans tussen kleur, textuur en fruit. Voor de opvoeding gebruiken ze roestvrij staal, beton, grote foudres en barriques. Nieuw hout voegt vanille en toast toe, maar maskeert bij een hoge dosering gemakkelijk het rode fruit.
Rosé
In Zuid-Frankrijk en Spanje is Grenache een van de belangrijkste druivenrassen voor rosé. Het bescheiden kleurpotentieel werkt hier juist in het voordeel van de wijnmaker: een korte schilweking geeft een bleke rosé met rood fruit. Navarra en de Provence zijn daar bekende voorbeelden van.
Vins doux naturels
In de Roussillon is Grenache de basis van de vins doux naturels. De wijnmaker stopt de gisting met wijnalcohol (mutage), zodat een deel van de suiker en het fruit bewaard blijft. Ook in Maury en Rivesaltes speelt Grenache een hoofdrol.
Het productdossier van Banyuls schrijft voor traditionnel minimaal 50 procent Grenache Noir voor, zowel in de aanplant als in de assemblage. De opvoeding bepaalt vervolgens de stijl. Rimage wordt op de schil gemuteerd en reductief opgevoed, minimaal tot 1 mei na de oogst. Traditionnel rijpt daarentegen oxidatief, minimaal tot 1 september van het tweede jaar. Banyuls Grand Cru rijpt bovendien minstens dertig maanden op hout (INAO).
Typische wijnstijl
De onderstaande waarden beschrijven het gebruikelijke potentieel van het druivenras. Het eindresultaat in het glas wordt mede bepaald door klimaat, kloon, opbrengst, oogstmoment en vinificatie.
| Parameter | Waarde / bandbreedte |
|---|---|
| Alcohol | Meestal 13 tot 15,5% ABV; rijpe stijlen soms hoger |
| Zuren | Laag tot medium; op hoogte frisser |
| Tannine | Meestal zacht tot medium; steviger mogelijk, afhankelijk van kloon, groeiplaats, rijpheid en vinificatie |
| Body | Medium tot vol |
| Kleur | Licht tot middeldiep robijnrood; ontwikkelt met leeftijd richting granaat |
| Ouderingspotentieel | Indicatief: toegankelijke stijlen enkele jaren; serieuze wijnen 8–15 jaar; topwijnen en vins doux naturels 20+ jaar |
Aardbei, framboos, rode kers en rode pruim vormen de kern. Rijpere voorbeelden tonen bovendien gedroogd fruit, kruiden en specerijen; garrigue en witte peper zijn gangbare proefassociaties, geen bewezen markers. Hout voegt vanille, toast en cacao toe. Met rijping ontstaan leer, tabak, gedroogde vijg en gedroogde kruiden. Het zijn terugkerende associaties, geen vingerafdruk waaraan je elke Grenache herkent.
Belangrijkste productiegebieden en stijlen
Grenache verloor de afgelopen decennia terrein. Een geverifieerd actueel cijfer voor het mondiale areaal ontbreekt nog. Voor Frankrijk telt Pl@ntGrape 82.966 hectare in 2018, tegen 98.644 hectare in 2008. Spanje en Frankrijk blijven echter verreweg de grootste landen.
Zuidelijke Rhône, Frankrijk
In de zuidelijke Rhône is Grenache het belangrijkste blauwe druivenras. Châteauneuf-du-Pape kent traditioneel dertien druivenrassen; los geteld naar kleurvorm noemt het productdossier er achttien. Grenache domineert desondanks de meeste rode wijnen. Ook Gigondas, Vacqueyras, Rasteau en de Côtes du Rhône draaien grotendeels op Grenache. De stijl is warm en rond, met rood fruit, kruiden en vaak veel alcohol.
Languedoc-Roussillon en de Provence, Frankrijk
In de Languedoc vormt Grenache samen met Syrah, Carignan en Mourvèdre de basis van onder meer de Corbières. In de Provence is het een van de dragende rassen voor bleke rosé. De Roussillon gebruikt het ras voor droge rode wijn en vooral voor de vins doux naturels van Banyuls, Maury en Rivesaltes (zie ‘Vins doux naturels‘).
Aragón, Spanje
Campo de Borja, Calatayud en Cariñena vormen het historische hart van de Spaanse Garnacha. Veel wijngaarden liggen op arme, droge bodems, met oude struikstokken die weinig opbrengen. De stijlen lopen daardoor uiteen van sappige, betaalbare rode wijn tot geconcentreerde wijn van oude stokken.
Priorat en Montsant, Catalonië
Priorat is bekend om de licorella, de verweerde leisteen op steile terrassen. Garnatxa en Carinyena vormen er samen de basis van krachtige, geconcentreerde wijnen van oude stokken. Montsant ligt als een ring om Priorat heen en heeft meer variatie in bodem en hoogte. De wijnen zijn daar vaak wat toegankelijker.
Rioja en Navarra, Spanje
In Rioja is Garnacha Tinta na Tempranillo het belangrijkste blauwe druivenras, vooral in het warmere oosten van de regio. Het levert daar fruit en alcohol aan de assemblage. Navarra stond lang bekend om zijn rosado van Garnacha, maar maakt inmiddels ook serieuze rode wijn van oude stokken.
Sierra de Gredos, Spanje
In de Sierra de Gredos, ten westen van Madrid, staat Garnacha op graniet en grote hoogte. Gredos staat bekend om transparante, minder geëxtraheerde Garnacha met een frisse indruk. Dat betekent echter geen lager alcoholgehalte: ook wijnen van 14,5 procent of meer komen voor. Gredos laat daarmee zien hoe ver Grenache van het warme, ronde Rhône-profiel kan afstaan.
Sardinië, Italië
Cannonau is het belangrijkste rode druivenras van Sardinië. Cannonau di Sardegna DOC dekt het hele eiland en vraagt minimaal 85 procent Cannonau. Naast rood en rosé kent de DOC ook passito, liquoroso en riserva. De vermelding ‘classico’ is voorbehouden aan de provincies Nuoro en Ogliastra. Daar geldt minimaal 90 procent Cannonau en twee jaar rijping, waarvan minstens één op hout (Sardegna Agricoltura).
Overig Italië
In de Colli Berici in de Veneto heet het ras Tai Rosso. Daar levert het vroeg geoogste, lichtere wijn rond de dertien procent alcohol, zoals beschreven in ‘Grenache zonder Spanje, Carménère zonder Chili‘. Pl@ntGrape noemt daarnaast Alicante en Tocai Rosso als officiële Italiaanse namen. Ook de naam Granaccia komt voor, al dekt die niet altijd hetzelfde ras (zie ‘Wat het DNA zegt‘).
Buiten Europa
Australië plantte Grenache al eind jaren dertig van de negentiende eeuw aan, in McLaren Vale. Daar en in de Barossa staan nog stokken uit die eeuw. Na een daling tussen 2000 en 2010 maakt het ras een comeback, met lichtere stijlen en GSM-blends. In 2020 was Grenache in McLaren Vale gemiddeld zelfs voor het eerst meer waard dan Shiraz (Wine Australia). Daarnaast bestaan kleinere aanplanten in onder meer de Verenigde Staten, Zuid-Afrika en Argentinië.
Vergelijking bij blindproeven
Grenache heeft geen bekende ouders, dus de vergelijking draait om stijl. Let vooral op de combinatie van een lichte kleur met veel alcohol en weinig zuur, want die is zeldzaam. De vier rassen hieronder kun je in het glas het gemakkelijkst met Grenache verwarren.
| Kenmerk | Grenache | Cinsault | Pinot Noir | Syrah | Tempranillo |
|---|---|---|---|---|---|
| Aroma’s | Aardbei, framboos, rode kers, kruiden | Rood fruit, aardbei, bloemig | Kers, framboos, aardse en florale tonen | Braam, zwarte peper, viooltjes | Kers en pruim; leer, tabak en vanille bij houtrijping |
| Zuur | Laag tot medium | Medium | Medium tot hoog | Medium tot hoog | Medium tot medium-hoog |
| Tannine | Laag tot medium | Laag | Laag tot medium | Medium tot hoog | Medium tot hoog |
| Alcohol | Hoog | Laag tot medium | Laag tot medium | Medium tot hoog | Medium tot hoog |
| Kleur | Licht tot middeldiep robijn | Licht robijn | Licht robijn | Diep paars tot robijn | Middelmatig tot dieper robijn |
| Typische indruk | Warm, rond en zoet-fruitig, met weinig zuur | Lichter en slanker, minder alcohol | Frisser en zuurgedreven | Donkerder, peperiger en steviger | Meer tannine, vaker duidelijk door hout gemarkeerd |
Bronnen
- Argentero, A. e.a. (2026). Influence of terroirs on the phenolic composition and astringency of wines made from representative plots of Corbières subregions. OENO One 60(1).
- Bécart, V. e.a. (2022). Assessment of changes in Grenache grapevine maturity in a Mediterranean context over the last half-century. OENO One 56(1).
- Buesa, I. e.a. (2021). Intracultivar genetic diversity in grapevine: Water use efficiency variability within cv. Grenache. Physiologia Plantarum 173.
- Dayer, S. e.a. (2020). The sequence and thresholds of leaf hydraulic traits underlying grapevine varietal differences in drought tolerance. Journal of Experimental Botany 71(14).
- De Mattia, F. e.a. (2009). Genetic relationships between Sardinian and Spanish viticulture: the case of ‘Cannonau’ and ‘Garnacha’. Journal of Horticultural Science and Biotechnology 84(1).
- Fernández-Zurbano, P. e.a. (2024). Timing of defoliation affects anthocyanin and sugar decoupling in Grenache variety growing in warm seasons. Journal of Food Composition and Analysis 125.
- Gallo, A.E. e.a. (2022). Syrah and Grenache (Vitis vinifera) revealed different strategies to cope with high temperature. Australian Journal of Grape and Wine Research 28(3).
- Parker, A. e.a. (2013). Classification of varieties for their timing of flowering and veraison using a modelling approach: a case study for the grapevine species Vitis vinifera L. Agricultural and Forest Meteorology 180.
- Rodríguez-Lorenzo, M. e.a. (2023). The flavour of grape colour: anthocyanin content tunes aroma precursor composition by altering the berry microenvironment. Journal of Experimental Botany 74(20).
- Tamayo, M. e.a. (2023). Hydric Behavior: Insights into Primary Metabolites in Leaves and Roots of Cabernet Sauvignon and Grenache Grapevine Varieties under Drought Stress. Horticulturae 9(5).
- Van Leeuwen, C. e.a. (2019). Reduced density is an environmental friendly and cost effective solution to increase resilence to drought in vineyards in a contexte of climate change. OENO One 53(2).
- Vinci, G. e.a. (2026). Grapevine responses to water deficit and N x K fertilization: Seasonal variation of ‘Cabernet Sauvignon’ and ‘Grenache’ physiology. Environmental and Experimental Botany 241.
- British Columbia Wine Grape Council: Best Practices Guide, Powdery Mildew
- Châteauneuf-du-Pape: productdossier AOC Châteauneuf-du-Pape (2011)
- Disciplinare Cannonau di Sardegna DOC: productieregels Cannonau di Sardegna
- INAO: productfiche Banyuls Grand Cru
- Ministère de l’Agriculture: productdossier AOC Banyuls (2024)
- Pl@ntGrape: rasfiche Grenache N
- Pl@ntGrape: rasfiche Lledoner Pelut N
- Sardegna Agricoltura: Cannonau di Sardegna DOC
- VIVC: paspoort Garnacha Tinta (4461)
- Wine Australia: Grenache
Foto: Ursula Brühl, Julius Kühn-Institut (JKI), Institute for Grapevine Breeding Geilweilerhof, Siebeldingen, Germany. Bron: VIVC
Bijgewerkt op 5 november 2026