Brandlucht
Bosbranden zijn catastrofaal voor de natuur. Helaas komen ze door klimaatverandering steeds vaker voor. Omliggende wijnbouwgebieden, niet rechtstreeks door het vuur getroffen, hebben wel heel veel last van rookschade. De rook tast de druiven aan, waardoor ze onbruikbaar zijn voor wijnproductie.
In 2020 ging naar schatting vier procent van de Australische wijndruiven als gevolg van rookschade verloren. In Californië daalde de druivenoogst met bijna 14%.
De rookgeur treedt op omdat de druiven de vluchtige stoffen die in de rook aanwezig zijn, absorberen. De wijn krijgt een onaangename rokerige, rubberachtige en medicinale smaak en is onbruikbaar voor verkoop.
Koolstofzak
Onderzoekers aan de Universiteit van Adelaide (Australië) ontwikkelden een zak met actieve koolstof die, om de druiventros gebonden, voorkomt dat het fruit met de rook in contact komt.
Het resultaat overtuigt met cijfers. Wijn van ingepakte druiven verschilde slechts één microgram per liter in guaiacol, cresolen en syringol van de controlewijn zonder rookblootstelling. Proevers konden het verschil niet aanwijzen. In een vervolgproef hield de koolstofdoek meer dan negentig procent van alle rookstoffen tegen, ook na tien opeenvolgende rookbeurten.
Actieve koolstof werkt door adsorptie. Het materiaal bindt vluchtige moleculen aan zijn enorme oppervlak, waardoor rookfenolen de druif simpelweg niet bereiken. Plastic doet het tegenovergestelde. De moleculen glippen er dwars doorheen.
Hoofdonderzoeker professor Kerry Wilkinson is heel positief, maar ziet nog wel enkele nadelen. ‘De zakken scheuren gemakkelijk, de arbeidskosten van het aanbrengen zijn hoog en er is kans op vezelresten van de zak in de wijngaard en in de wijn.’ Ook wil Wilkinson nog uitgebreid bestuderen wat de effecten van de actieve-koolstofzak zijn op de fotosynthese, de opbouw van de druiventros, de ziektedruk en de verminderde luchtstroom rondom de druiven.
Flinke kostenpost
Belangrijk aspect bij deze innovatieve oplossing is de balans tussen kosten en baten. Het aanbrengen van een zak is kostbaar. Het resultaat is echter wel bruikbare druiven om wijn van te maken. En de druiven zijn perfect beschermd tegen vogels.
Update juli 2026
Vier jaar later kreeg datzelfde koolstofdoek een tweede functie. Hetzelfde onderzoeksteam gebruikte het materiaal niet als product voor de wijnbouwer, maar als controlemiddel in een experiment naar iets heel anders: of rook via het blad naar de druif kan reizen. Trossen in koolstofdoek bleven schoon. Trossen in plastic zakken niet. De conclusie: eerdere aanwijzingen voor transport via het blad waren waarschijnlijk lekkage door de verpakking, niet een biologisch proces. Meer daarover in De rook ging niet door de wijnstok, maar door het plastic.
Bronnen
Wilkinson, K.L., Ristic, R., Szeto, C., Capone, D.L., Yu, L. and Losic, D. (2022), Novel use of activated carbon fabric to mitigate smoke taint in grapes and wine. Australian Journal of Grape and Wine Research, 28: 500-507. https://doi.org/10.1111/ajgw.12548
Szeto, C., Ristic, R. and Wilkinson, K. (2022), Thinking inside the box: A novel approach to smoke taint mitigation trials. Molecules, 27: 1667. https://doi.org/10.3390/molecules27051667
When smoke gets in your vines WineTitles.com
Gerelateerde onderwerpen
- Bordeauxwijnen: in de brand, uit de brand
- Coating op druiven tegen rook redt wijn
- Welke wijn past bij gerookte paling?
- Flawless – Understanding Faults in Wine
- Rooksmaak in wijn: de route van bosbrand naar druif
Bijgewerkt op 1 augustus 2026